Archive for the tag 'mã dung'



Hà chính mãnh ư hổ

November 30th, 2007

LỄ KÝ

 

【苛政猛於虎】

孔子過泰山側,有婦人哭於墓者而哀。夫子式而聽之,使子路問之,曰:子之哭也,壹似重有憂者。乃曰:然。昔者吾舅死於虎,吾夫又死焉,今吾子又死焉。夫子問:何為不去也?曰:無苛政。夫子曰:小子識之,苛政猛於虎也。

 

Hà chính mãnh ư hổ

Khổng Tử quá thái sơn trắc, hữu phụ nhân khốc ư mộ giả nhi ai. Phu tử thức nhi thính chi, sử Tử Lộ vấn chi ,viết:”Tử chi khốc dã, nhất tự trùng hữu ưu giả.” nãi viết :”Nhiên. Tích giả ngô cữu tử ư hổ, ngô phu hựu tử yên, kim ngô tử hựu tử yên.” Phu tử vấn :”Hà vị bất khứ dã ?” Viết :”Vô hà chính .” Phu tử viết :”Tiểu tử chí chi, hà chính mãnh ư hổ dã.”

Tác giả – Tác phẩm

Lễ ký cũng là một trong 5 bộ sách trong hệ thống Ngũ kinh của Nho giáo, có lẽ là công trình tập thể của nhiều thế hệ.  Đến cuối đời Hán, Mã Dung chấn chỉnh lại còn 49 thiên như ngày nay, nội dung ghi lại những điều có liên quan đến chế độ, lể nghi, phép tắc của Trung Quốc cổ đại, đồng thời cũng bao hàm những tư tưởng về chính trị, luân lý, triết học… Bài nầy trích trong thiên “Đàn cung hạ”, dùng một mẩu chuyện ngắn để tố cáo một cách thâm trầm tế nhị chính sách hà khắc tàn bạo của nhà cầm quyền Trung Quốc đương thời.

DỊCH NGHĨA:

Chính sách hà khắc tàn bạo hơn cọp
 
Khổng Tử đi qua bên núi Thái Sơn, có một người đàn bà khóc ở mộ rất bi thương.  Phu tử tựa vào đòn ngang xe cúi mình xuống để nghe, sai Tử Lộ hỏi bà ta rằng: “Tiếng khóc của bà dường như có nhiều nỗi đau buồn?”.  (Người đàn bà) bèn trả lời rằng: “Đúng thế.  Ngày trước cha chồng tôi chết vì cọp”.  Phu tử nói rằng: “Tại sao bà không bỏ đi?”.  (Người đàn bà) đáp: “Ở đây không có chính sách hà khắc”.  Phu tử nói rằng: “Các trò hãy ghi nhớ điều đó.  Chính sách hà khắc còn tàn bạo hơn cọp”.

Trần Văn Chánh dịch