HồXuânHương

December 7th, 2007

The Poetry of Hồ Xuân Hương

Spring Essence

Translated by John Balaban

Cảnh thu

image-1.jpg
Thánh thót tầu tiêu mấy hạt mưa,
Khen ai khéo vẽ cảnh tiêu sơ.
Xanh om cổ thụ tròn xoe tán,
Trắng xóa tràng giang phẳng lặng tờ.
Bầu dốc giang Sơn say chắp rượu,
Túi lưng phong nguyệt nặng vì thơ.
Ơ hay, cảnh cũng ưa người nhỉ,
Ai thấy, ai mà chẳng ngẩn ngơ.

Autumn Landscape

Drop by drop rain slaps the banna leaves.
Praise whoever sketched this desolate scene:

the lush, dark canopies of the gnarled trees,
the long river, sliding smooth and white.

I lift my wine flask, drunk with rivers and hills.
My backpack, breathing moonlight, sags with poems.

Look, and love everyone.
Whoever sees this landscape is stunned.

Tự tình thơ

image-2.jpg
Tiếng gà xao xác gáy trên bom
Oán hận trông ra khắp mọi chòm
Mõ thảm không thua mà cũng cốc
Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om
Trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ
Sau giận vì duyên để mõm mòm
Tài tử văn nhân ai đó tá
Thân này đã hẳn chịu già hom

Confession (I)

Gray sky. A rooster crows.
Bitter, I look out on thickets and folds.

I haven’t shaken grief’s rattle, yet it clatters.
I haven’t rung sorrow’s bell, though it tolls.

Their noise only drags me down, angry
with a fate that says I’m much too bold.

Men of talent, learned men, where are you?
Am I supposed to walk as if stooped and old?

Mời ăn trầu

image-3.jpg
Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi
Này của Xuân Hương mới quệt rồi
Có phải duyên nhau thời thắm lại
Đừng xanh như lá bạc như vôi.

Offering Betel

A piece of nut and a bit of leaf.
Here, Xuân Hương has smeared it.

If love is fated, you’ll chew it red.
Lime won’t stay white, nor leaf, grean.

Tự tình (II)

image-43.jpg
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn,
Trơ cái hồng nhan với nước non.
Chén rượu hương đưa, say lại tỉnh,
Vầng trăng bóng xế, khuyết chưa tròn.
Xuyên ngang mặt đất, rêu từng đám,
Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn.
Ngán nổi xuân đi xuân lại lại,
Mảnh tình san sẻ tí con con.

Confession (II)

Before dawn, the watch drum rumbles.
Lonely pink face among mountains and streams

addled but alert with a cup of fragrant wine
as the moon sets, just a sliver not yet full.

Moss seems to creep acrss the earth’s face.
Stony peaks pierce the belly of the clouds.

Sick with sadness, spring passes, spring returns.
A bit of love shared, just the littlest bit.

Khóc ông phủ Vĩnh-Tường

image-5.jpg
Trăm năm ông phủ Vĩnh-Tường ơi
Cái nợ ba sinh đã giả rồi
Chôn chặt văn chương ba thước đất
Ném tung hồ thỉ bốn phương trời
Cán cân tạo hóa rơi đâu mất
Miệng túi càn khôn thắt chặt rồi
Hai bẩy tháng trời là mấy chốc
Trăm năm ông phủ Vĩnh-Tường ơi.

Lament of the Prefect of Vĩnh-Tường

One hundred years. Oh, Prefect of Vĩnh-Tường
Now your love debt is all paid off.

Your poetic talents buried three feet down.
Your fine ambitions windstrewn.

The heavenly scales got dropped and lost.
The mouth of earth’s bag is cinched up.

Twenty-seven months seemed so short.
One hundred years. Oh, Prefect of Vĩnh-Tường

Khóc ông tổng Cóc

image-6.jpg
Chàng Cóc ơi! Chàng Cóc ơi!
Thiếp bén duyên chàng có thế thôi
Nòng nọc đất đuôi từ đấy nhỉ
Nghìn vàng khôn chuộc dấu bôi vôi.

Lament for Commissioner Cóc

Oh, Cóc. Oh dear. Oh, dear Cóc.
All we had together came down to this:

the tadpole’s lost this tail. A pile of gold
cannot restore his pale painted warts.

Tự tình (Chiếc bánh)

image-7.jpg
Chiếc bánh buồn về phận nổi nênh,
Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh.
Lưng khoang tình nghĩa dường lai láng,
Nửa mạn phong ba luống bập bềnh.
Chèo lái mặc ai lăm đỗ bến,
Giong lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh.
Ấy ai thăm ván cam lòng vậy,
Ngán nỗi ôm đàn những tấp tênh.

Confession (III)

Her lonely boat fated to float aimlessly
midstream, weary with sadness, drifting.

Her hold overflowing with duty and feeling,
bow rocked by stroms, adrif and wandering.

She rows on, not caring who tries to dock,
sails on, not caring who tries the rapids.

Whoever comes on board is pleased
as she plucks her guitar, sad and drifting.

Bánh trôi

image-81.jpg

Thân em thì trắng, phận em tròn,
Bẩy nổi ba chìm mấy nước non.
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn,
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.

The Floating Cake

My body is white; my fate, softly rounded,
rising and sinking like mountains in streams.

Whatever way hands may shape me,
at center my heart is red and true.

Lấy chồng chung

image-8.jpg

Chém cha cái kiếp lấy chồng chung
Kẻ đắp chăn bông kẻ lạ lùng
Năm thì mười họa hay chẳng chớ
Một tháng đôi lần có cũng không
Cố bám ăn xôi xôi lại hỏng
Cầm bằng làm mướn mướn không công
Thân này ví biết dường này nhỉ
Thà trước thôi đành ở vậy xong.

On Sharing a Husband

Screw the fate that makes you share a man.
One cuddles under cotton blankets; the other’s cold.

Every now and then, well, maybe or maybe not.
Once or twice a month, oh, it’s like nothing.

You try to stick to it like a fly on rice
but the rice is rotten. You slave like the maid,

but without pay. If I had known how it would go
I think I would have lived alone.

Quả mít

image-9.jpg

Thân em như quả mít trên cây
Da nó xù xì, múi nó dây.
Quân tử có yêu thì đóng cọc,
Xin đừng mân mó, nhựa ra tay.

Jackfruit

My body is like the jackfruit on the branch:
my skin is coarse, my meat is thick.

Kind sir, if you love me, pierce me with your stick.
Caress me and sap will slicken your hands.

Vịnh Ốc nhồi

image-10.jpg

Bác mẹ sinh ra phận ốc nhồi
Đêm ngày lăn lóc đám cỏ hôi
Quân tử có thương thì bóc yếm
Xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi

River Snail

Fate and my parents shaped me like a snail,
day and night wandering marsh weeds that smell foul.

Kind sir, if you want me, open my door.
But please don’t poke up into my tail.

Vịnh hàng ở Thanh

image-11.jpg

Đứng chéo trông ra cảnh hắt hiu
Đường đi thiên thẹo quán cheo leo
Lợp lều mái cỏ gianh xơ xác
Xỏ kẽ kèo tre đốt khẳng khiu
Ba gạc cây xanh hình uốn éo
Một giòng nước biếc cỏ leo teo
Thú vui quên cả niềm lo cũ
Kìa cái diều ai gió lộn lèo.

Tavern by a Mountain Stream

Leaning out, I look down on the valley,
path winding to a deserted inn,

thatch roof tattered and decayed.
Bamboo poles on gnarled pilings

bridge the green stream uncurling
little tufts in the wavering current.

Happy, I forget old worries.
Someone’s kite is struggling up.

Cợt ông Chiêu-Hổ

image-12.jpg

Anh đồ tỉnh anh đồ say
Sao anh ghẹo nguyệt giữa ban ngày
Này này chị bảo cho mà biết
Chốn ấy hang hùm chờ mó tay.

Teasing Chiêu-Hổ

Is the master drunk? Is the master awake?
Why flirt with the mơn in the miđle of the day?

Perhaps there’s something I ought to say:
Don’t stick your hand in the tiger’s cave.

Ông Chiêu-Hổ họa

image-13.jpg

Này ông tỉnh này ông say
Này ông ghẹo nguyệt giữa ban ngày
Hang hùm ví bẵng không người mó
Sao có hùm con bỗng tuột tay.

Chiêu Hổ’s Reply

No, I’m not drunk and, yes, I was awake.
Anh why not flirt with the moon by day?

At the tiger’s cave where one shouldn’t play,
his cub leapt in your hands to have his way.

Đèo Ba Dội

image-14.jpg

Một đèo, một đèo, lại một đèo,
Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo.
Cửa son đỏ loét tùm lum nóc,
Hòn đá xanh rì lún phún rêu.
Lắt lẻo cành thông cơn gió thốc,
Đầm đìa lá liễu giọt sương gieo.
Hiền nhân, quân tử ai mà chẳng…
Mỏi gối, chồn chân vẫn muốn trèo.

Three-Mountain Pass

A cliff face. Another. And still a third.
Who was so skilled to carve this craggy scene:

the cavern’s red door, the ridge’s narrow cleft,
the black knoll bearded with little mosses?

A twisting pine bough plunges in the wind,
showering a willow’s leaves with glistening drops.

Gentlemen, lords, who could refuse, thugh weary
and shaky in his knees, to mount once more?

Dệt cửi

image-15.jpg

Thắp ngọn đèn lên thấy trắng phau;
Con cò mấp máy suốt đêm thâu.
Hai chân đạp xuống năng năng nhắc,
Một suốt đâm ngang thích thích mau.
Rộng, hẹp, nhỏ, to vừa vặn cả,
Ngắn, dài, khuôn khổ vẫn như nhau.
Cô nào muốn tốt ngâm cho kỹ,
Chờ đến ba thu mới dãi mầu.

Weaving at Night

Lampwick turned up, the room glows white.
The loom moves easily all night long

as feet work and push below.
Nimbly the shuttle files in and out,

side or narrow, big or small, sliding in snug.
Long or short, it glides out smoothly.

Girls who do it right, let it soak.
then wait a while for the blush to show.

Đề tranh tố nữ

image-16.jpg

Hỏi bao nhiêu tuổi hỡi cô mình
Chị cũng xinh mà em cũng xinh.
Trăm vẻ như in tờ giấy trắng
Nghìn năm còn mãi cái xuân xanh.
Phiếu mai chi dám đường trăng gió
Bồ liễu thôi đành phận mỏng manh.
Còn thú vui kia sao chẳng vẽ
Trách người thợ ấy khéo vô tình.

On a Portrait of Two Beauties

How old are these two, anyway?
Big and little sister, equally lovely.

In 100 years, smooth as two sheets of paper.
In 1000, they still will glow like spring time.

Will the plum tree ever know the wind and moon?
Will reed and willowaccept their dull fates?

Why not portray the other pleasures? Blame
the artist, gifted, but a bit dim about love.

Vịnh người chửa hoang

image-17.jpg

Cả nể cho nên hóa dở dang
Nỗi lòng chàng có biết chăng chàng.
Duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc
Phận liễu sao đà đẩy nét ngang
Cái tội trăm năm chàng chịu cả
Chữ tình một khối thiếp xin mang
Quản bao miệng thế nhời chênh lệch
Không có, nhưng mà có, mấy ngoan.

The Unwed Mother

Because I was too easy, this happened.
Can you guess the hollow in my heart?

Fate did not push out a bud
even though the willow grew.

He will carry it a hundred years
but I must bear the burden now.

Never mind the gossip of the world.
Don’t have it, yet have it! so simple.

Vịnh leo đu

image-18.jpg

Tám cột khen ai khéo khéo trồng
Người thì lên đánh kẻ ngồi trông
Trai du gối hạc khom khom cật
Gái uốn lưng cong ngửa ngửa lòng
Bốn mảnh quần hồng bay phấp phới
Hai hàng chân ngọc ruỗi song song
Chơi xuân đã biết xuân chăng tá
Cột nhổ đi rồi lỗ bỏ không.

Swinging

Praise whoever raised these poles
for some to swing while others watch.

A boy pumps, then arcs his back.
The shapely girl shoves up her hips.

Four pink trousers flapping hard,
two pairs of legs stretched side by side.

Spring games. Who hasn’t known them?
Swingposts removed, the holes lie empty.

Vịnh dương vật

image-19.jpg

Bác mẹ sinh ra vốn chẳng hèn
Tối tuy không mắt sáng hơn đèn
Đầu đội nón da loe chóp đỏ
Lưng đeo bị đạn rủ thao đen.

Male Member

Newborn, it wasn’t so vile. But, now, at night,
even blind it flares brighter than any lamp.

Soldierlike, it sports a ređish leather hat,
musket balls sagging the bag down below.

Vịnh nữ vô âm

image.jpg

Mười hai bà mụ ghét chi nhau
Đem cái xuân tình cắm ở đâu
Rúc rích thây cha con chuột nhắt
Vo ve mặc mẹ cái ong bầu
Đố ai đố biết vông hay trốc
Nào kẻ nào hay cuống với đầu
Thôi thế thì thôi, thôi cũng được
Trăm năm càng khỏi tiếng nàng dâu.

Girl without a Sex

Did the fairy midwives have a falling out
and somehow misplace her maidenhead?

The little father mouse squeaking about, doesn’t care,
nor the mother honeybee buzzing along, fat with pollen.

Can anyone tell whether it’s ovule or anther?
Can anyone say if it’s stem or bud?

Well, fine. It’s really okay. Since her whole life
she’ll never have to hear “daughter-in-law!”

Vịnh quạt

vinh quat

Mười bẩy hay là mười tám đây
Cho anh yêu dấu chẳng rời tay
Mỏng dầy chừng ấy chành ba góc
Rộng hẹp dường nào cắm một cây
Càng nóng bao nhiêu thời càng mát
Yêu đêm chưa phỉ lại yêu ngày
Hồng hồng má phấn duyên vì cậy
Chúa dấu vua yêu một cái này.

The Paper Fan

Seventeen, or is it eighteen…
ribs? Let me have it in my hands.

Thick or thin, opening its lovely angles.
Wide or narrow, inserted with a stick.

The hotter you get, the more refreshing.
Wonderful both night and day.

Cheeks juicy soft, persimmon pink.
Kings and lords just love this thing.

 

PHỤ LỤC

Tranh “Thiếu nữ ngũ ngày

xuanhuong.jpg

Print Friendly, PDF & Email
  • Comments(6)