Hoa hoa diệp diệp lạc phân phân
Chung nhật tư quân bất kiến quân
Trường dục đoạn hề trường dục đoạn
Lệ châu ngân thượng cánh thiêm ngâm
Ngă hữu nhất thốn tâm
Vô nhân cộng ngă thuyết
Nguyện phong xuy tán vân
Tố dữ thiên biên nguyệt
Huề cầm thướng cao lâu
Lâu cao nguyệt hoa măn
Tương tư đàn vị chung
Lệ trích cầm huyền đoạn
Nhân đạo Tương giang thâm
Vị để tương tư bán
Giang thâm chung hữu để
Tương tư vô biên ngạn
Quân tại Tương giang đầu
Thiếp tại Tương giang vĩ
Tương Tư bất tương kiến
Đồng ẩm Tương giang thủy
Mộng hồn phi bất đáo
Sở khiếm duy nhất tử
Nhập ngă tương tư môn
Tri ngă tương tư khổ
Trường tương tư hề trường tương tư
Trường tương tư hề vô tận cực
Tảo tri như thử quải nhân tâm
Hồi bất đương sơ mạc tương thức.
Trường Tương Tư
Bản dịch
Tơi bời hoa lá rụng bay
Nhớ chàng đâu thấy …tháng ngày đợi mong
Đau ḷng thiếp xót xa ḷng
Ruột rà quặn thắt từng ḍng lệ tuôn
Một ḿnh thiếp hiểu thiếp buồn
Ai người chia sẻ cội nguồn ưu tư
Mây tan gió thổi phù hư
Nguyệt Hằng xao động ḷng từ tâm giao
Ôm đàn đứng giữa lầu cao
Trăng khuya nở đóa hoa đào nguyên tiêu
Tương tư gẩy khúc nguyệt kiều
Lệ châu lă chă hồn phiêu du sầu
Sông Tương thăm thẳm đáy sâu
Tương tư da diết nỗi sầu hơn sông
Sông có đáy dễ ḍ sông
Sầu tương tư chỉ mênh mông vô bờ
Đầu sông chàng đứng thẫn thờ
Bẽ bàng ḿnh thiếp đợi chờ cuối sông
Nhớ thương xa cách mịt mùng
Nước sông thắm thiết ta cùng uống chung
Hồn mơ nhập cơi mông lung
Hẹn nhau chín suối ta cùng gặp nhau
Tương tư có bước qua cầu
Hẳn ai mới thấu nỗi sầu mênh mang
Trường tương tư măi thênh thang
Nỗi thương vô tận cưu mang tháng ngày
Nếu mà hiểu được ḷng này
Thà không quen biết phút giây từ đầu
Hải Đà (cảm dịch)
Chú thích:
Sông Tương phát nguyên từ tỉnh Quảng Tây, đổ vào hồ Động Đ́nh. Sông Tiêu, từ tỉnh Hồ Nam, đổ vào sông Tương (Trung quốc). "Sông Tương" là biểu tượng "tương tư" của hai người yêu nhau phải xa nhau, thương nhớ nhau, "người đầu sông Tương, người cuối sông Tương". Đời hậu Chu, thời Ngũ-Quí ở tỉnh Hồ Nam vùng sông Tiêu Tương có nàng Ư Nương vừa đẹp lại hay chữ . Ở trọ nhà nàng có chàng Lư Sinh hàn sĩ phong lưu tuấn tú . Một đêm Trung thu hai người thưởng trăng gặp nhau trai tài gái sắc tâm đầu ư hợp nên sau đó thường hay lui trao đổi tâm t́nh. Cha của Ư Nương là Lương Công hay biết tức giận đuổi Lư sinh đi . Ư Nương lấy làm đau đớn sinh bịnh mới làm khúc Trường Tương Tư mong gởi nguồn tâm sự cho người yêu ở chân trời xa thẳm. Thơ ai oán, bày tỏ nỗi niềm nhớ thương sâu kín của người thiếu nữ: "Chàng ở đầu sông Tương, thiếp ở cuối sông Tương, cùng uống nước sông Tương, song chẳng được gặp nhau". Ai đọc bài thơ cũng sa lệ. Lư Sinh nhận được bài thơ , đau ḷng xót ruột, cảm xúc vô cùng đầm đ́a nước mắt nhờ người mai mối đến năn nỉ với Lương Công xin hỏi cưới Ư Nương . Ban đầu Lương Công c̣n dùng dằng sau đọc được bài thơ của con gái ḿnh, cảm động chấp nhận cho hai người thành duyên.
Trường tương tư Người dịch: Vũ Ngọc Khánh
Hoa hoa lá lá rụng tơi bời
Ḷng nhớ người sao chẳng thấy người
Ruột muốn đứt thêm thêm đứt ruột
Châu rơi thành ngấn lại châu rơi
Ta có một tấc ḷng
Không có ai mà hỏi
Muốn nhờ gió đuổi mây
Để được cùng trăng nói
Ôm đàn lên lầu cao
Lầu cao trăng giăi khắp
Tương tư khúc chẳng thành
Lệ nhỏ dây đàn đứt
Người bảo sông Tương sâu
Tương tư sâu gấp bội
Sông sâu c̣n có đáy
Tương tư chẳng bến bờ
Chàng ở đầu sông Tương
Thiếp ở cuối sông Tương
Nhớ nhau không gặp mặt
Cùng uống nước sông Tương
Hồn mộng bay không đến
C̣n một chết thôi mà
Bước vào cửa tương tư
Mới biết tương tư khổ
Tương tư hoài dài tương tư
Tương tư dài dài khôn xiết
Sớm biết nỗi đau ḷng
Xưa đừng cùng quen biết
(Trong T́nh sử có chép như sau: "Vào triều nhà Chu 周 đời Ngũ Quư 五季, có người con gái của Lương Tiêu Hồ 梁瀟湖 tên Ư Nương 意娘, cùng với Lư Sinh 李生 là họ hàng con cô con cậu. Lư Sinh thường qua lại rất nhiều. Nhân ngày trung thu ngắm trăng, ngầm hẹn ước với Ư Nương, lưu luyến không rời. Sự việc lâu ngày lộ ra, Tiêu Hồ nổi giận, ngăn cấm hai người gặp nhau. Gặp ngày trời thu, Ư Nương viết bài thơ này.")
Gió lay cành liễu động đêm trăng
Mây quyện sườn non đợi chị Hằng
Ḍng suối lững lờ mơ dáng ngọc
Ngô đồng gợn bóng tưởng lầu Đằng
Tơ ḷng điệu cảm thương nào cạn
Sóng nhạc cung sầu nhớ vẫn giăng
Cánh nhạn chiều thu về cố quận
Nguyệt cầm một khúc gửi t́nh lang
Tiểu Vũ Vi
Họa vần:
Trường tương tư
Thơ thẩn hiên buồn ngắm bóng trăng
Đem bao tâm sự gửi cung Hằng
Thương người tri kỷ nơi lầu ngọc
Nhớ khách t́nh chung chốn gác Đằng
Bến mộng Ngân hà sương tuyết phủ
Cầu duyên Ô thước khói mây giăng
T́m nhau mỏi mắt nào đâu thấy
Có thấu chăng ḷng hỡi bạn lang
Vầng trăng sáng giăi khắp sông Ngâu
Ánh ngọc lung linh tỏa sắc mầu
Ô Thước thề nguyền chung bóng nguyệt
Tương Giang ước hẹn vẫn tâm đầu
Muôn ḍng suối lệ, ngàn cung nhớ
Hai chữ tương tư, triệu khúc sầu
Trăm ngả đường t́nh bao lối rẽ
Tơ ḷng một mối gửi về đâu...
Tiểu Vũ Vi
Gánh tương tư
Bài họa
Thứ Lang
Khoé mắt thương chờ đẫm giọt Ngâu
Duyên ta mới chớm đă phai mầu
Bờ tương phải chịu ĺa đôi bóng
Bến mộng đành thôi tựa mái đầu
Đêm vắng hoài tuôn ḍng lệ nhớ
Canh tàn măi đượm ngấn châu sầu
Bên song ngọn gió buồn se sắt
Một gánh chung t́nh biết gửi đâu
Gánh tương tư
Bài họa 2
Thứ Lang
Trăng vàng rụng xuống đáy sông Ngâu
Sóng bạc lăn tăn óng ánh mầu
Anh đứng trầm ngâm bờ suối mộng
Em ngồi ủ dột bến giang đầu
Hai trời vọng tưởng triền miên nhớ
Một gánh tương tư chất ngất sầu
Ngoảnh lại cùng nh́n nhưng chẳng thấy
Mây buồn trôi măi tận nơi đâu
Cảm Thu
Bài hoạ
Đông Ḥa
Lại nhớ mùa thu đẫm giọt ngâu
Bên đường lá úa đă khô mầu
Màn mây đợi nắng trong ngày mới
Túi lệ chờ sương giữa buổi đầu
Thuở ấy t́nh yêu chan nỗi nhớ
Bây giờ duyên mộng rưới cơn sầu
Mưa rơi đếm tiếng nghe đời hận
Nửa mối u hoài gửi tận đâu
13.10.07
Thu Cảm
Bài hoạ
Đông Ḥa
Tàn đêm luyến măi bến giang đầu
Ngọn gió nào ru giữa bóng ngâu
Vắng nguyệt buông hồn t́nh úa sắc
Mờ sao gửi mắt mộng tan mầu
Biệt phương trọn kiếp buồn mang lại
Xa xứ nửa đời hận trút đâu
Đành đến nơi xưa t́m cảnh cũ
Thả lời tống tiễn để vơi sầu
Thấu chăng ṃn mỏi cánh chim loan
Lẻ bóng pḥng khuê lệ nhỏ hàng
Nức nở đàn tranh reo khúc oán
Nghẹn ngào sáo trúc thả lời than
Người đi chua xót duyên ly cách
Kẻ ở sầu đau kiếp phũ phàng
Góp nhặt tơ trời em soạn nhạc
"Trường tương tư" khúc gửi riêng chàng...
Tiểu Vũ Vi
Họa vần:
Lệ Tương Tư
Thôi từ đây rẽ phượng ĺa loan
Đếm giọt sầu rơi đượm mấy hàng
Keo ră hồ tan vàng vơ nhớ
B́nh rơi trâm găy ngậm ngùi than
Người nam kẻ bắc nào sum họp
Dạ sắt ḷng son há phụ phàng
Điệu thức tương tư hồn đoạn đoạn
Ai làm cho thiếp phải xa chàng
Tiểu muội cám ơn đại sư huynh đă t́m cho muội bản dịch bài Trường Tương Tư của Vũ Ngọc Khánh...Huynh nói đúng bài dịch cùa VNK sát nghĩa với bài của Lương Ư Nương hơn...
Và cám ơn bài hoạ Lệ Tương Tư thiệt hay...Hôm nay muội lại được học thêm nữa...Hai cặp đối ngẫu của huynh, muội thấy thiệt tuyệt vời...
Ai chờ ai đợi giữa mưa Ngâu
Chàng hỡi, bây giờ anh ở đâu?
Suối trúc sương mờ giăng thác lệ
Rừng phong khói tỏa đượm ḍng châu
Em gieo khúc nhớ chờ tin nhạn
Anh dạo đường tơ nối nhịp cầu
Biết ngỏ cùng ai nông nỗi ấy
Ngọn đèn đối bóng suốt canh thâu...
Bookmarks